2 Onze opgaven

We vullen onze volkshuisvestelijke taak in door ons vastgoed te bouwen, beheren en verhuren. We sturen op ons vastgoed door de huidige prestaties af te zetten tegen de gewenste prestaties. Dit doen we vanuit verschillende invalshoeken: maatschappelijk, kwalitatief en financieel. We kijken bijvoorbeeld naar de energetische kwaliteit van de woning, het financieel rendement en of de woning past bij de wensen van woningzoekenden. 

In de portefeuillestrategie formuleren we de strategische basis voor onze vastgoedsturing. Hierin staat bijvoorbeeld welke dorpen of wijken onze focus in de komende periode hebben en hoeveel woningen we over tien jaar per gemeente willen hebben. Soms zijn woningen, ondanks onderhoud of renovatie, niet meer in goede staat. Deze woningen willen we dan slopen, zodat we er een betere woning voor in de plaats kunnen zetten. Ook kan een woning bestemd zijn voor verkoop. 

Onderstaande tabel geeft weer welk aandeel van onze woningvoorraad op de planning staat voor sloop of verkoop en daarmee onderdeel uitmaakt van de transformatieopgave. Hierin vallen twee zaken op ten opzichte van 2024. Ten eerste de toename van het aantal woningen met het label verkoop. Dit is te verklaren door de tijdelijke verkoopstop, die halverwege 2025 is vervallen. Hiermee is de complexbeheerstrategie van 'verkoopstop' naar 'verkoop' gegaan. Ten tweede de afname van het aantal woningen met het label sloop. Naar aanleiding van de mogelijke huurbevriezing en daarmee het inzicht in de noodzaak tot verzakelijking is kritisch bekeken welke woningen gesloopt en nieuw gebouwd moeten worden, en welke woningen gerenoveerd kunnen worden. Hierbij heeft een verschuiving plaatsgevonden van sloop-nieuwbouw naar renovatie. 

Onze kernvoorraad telde op 31 december 2025 15.683 zelfstandige woningen. Dit is inclusief woonwagens en woonwagenstandplaatsen. Naast zelfstandige woningen bezit Actium intramurale zorgplaatsen, bedrijfsruimten en maatschappelijk vastgoed, garages en parkeerplaatsen en overige eenheden. Het totale bezit op 31 december 2025 komt daarmee op 17.452 verhuureenheden. Ten opzichte van 2024 zijn een paar opvallende verschillen te zien. Ten eerste een stijging in het aantal garages, parkeerplaatsen e.d.. Deze stijging komt doordat scootmobielstallingen meetellen als garage. Deze stallingen worden tegenwoordig standaard toegevoegd bij nieuwbouw van appartementencomplexen. Verder hebben we sinds eind 2025 geen eenheden meer die we niet zelf in eigendom hebben, maar wel beheren. We verhuurden tot voor kort 21 woningen aan de Boshof. Deze afspraken zijn eind 2025 beëindigd. 

Onze voorraad verhuureenheden wijzigde in 2025 doordat we woningen, garages en scootmobielstallingen bouwden, verkochten en sloopten. Onderstaande tabel laat de ontwikkeling van de voorraad per gemeente zien. 

Zelfstandig wonen voor kwetsbare doelgroepen

We hebben dit jaar actief ingezet op het bevorderen van zelfstandig wonen voor kwetsbare doelgroepen. Wij hebben samen met zorg- en welzijnspartners gewerkt aan betere afstemming tussen wonen, zorg en ondersteuning. Daarmee hebben we bijgedragen aan het langer zelfstandig wonen van mensen met een somatische, psychogeriatrische of psychiatrische zorgvraag en het voorkomen van zwaardere zorg.

Uitstroomconvenant Weer Thuis

In 2025 hebben wij het uitstroomconvenant Weer Thuis voortgezet en herijkt. Wij ondersteunden mensen met een zorgvraag die uitstroomden uit een 24-uurs zorgsetting naar zelfstandig wonen. Daarbij hebben wij ingezet op het beschikbaar stellen van passende woningen en het organiseren van een goede overdracht met zorgaanbieders. Door deze herijking zijn wij beter aangesloten bij de actuele praktijk en de veranderende zorgvraag.

Bewustwording passend wonen voor ouderen

Ook hebben wij gewerkt aan het vergroten van de bewustwording rondom passend wonen voor ouderen. Wij hebben bewustwordingscampagnes ingezet en de seniorenmakelaar actief ingezet om ouderen te ondersteunen bij het maken van passende woonkeuzes. In 2025 heeft de seniorenmakelaar 171 huisbezoeken afgelegd.  Daarnaast hebben wij ontmoeting gestimuleerd binnen geclusterde woonvormen, waarmee wij sociale samenhang versterkten en eenzaamheid tegen gingen.

Gemengd wonen en communityvorming

We hebben ingezet op gemengd wonen, waarbij jong en oud en verschillende doelgroepen samen wonen in een complex. Wij hebben bestaande woonconcepten verder benut en versterkt. Met de inzet van de sociale menukaart hebben wij samen met huurders en ketenpartners vraag en aanbod op het gebied van ondersteuning en activiteiten gekoppeld. Deze menukaart hebben we onder andere ingezet in de Ekke Faberflat, Amstelflat, Noordermaat, Overcingelstaete, Zantingehof en Molenhof. Hiermee hebben wij de samenredzaamheid en communityvorming in complexen vergroot.

Ondersteuning van aandachtsgroepen

In 2025 hebben wij ons samen met samenwerkingspartners actief ingezet voor aandachtsgroepen met een zorgvraag en huisvestingsproblematiek. Daarbij sluiten wij nadrukkelijk aan bij de woonzorgvisies van gemeenten.

Wij hebben ingezet op het maken van concrete afspraken per gemeente over de huisvesting en ondersteuning van aandachtsgroepen. Door deze lokale benadering en integrale samenwerking tussen wonen, zorg en welzijn hebben wij bijgedragen aan passende oplossingen die aansluiten bij de specifieke opgaven en doelgroepen binnen iedere gemeente.

We verhuren onze woningen via Thuiskompas. Thuiskompas is een samenwerkingsverband van de negen Drentse woningcorporaties en huurdersorganisaties. Woningzoekenden die op zoek zijn naar een sociale huurwoning in Drenthe kunnen zich gratis inschrijven en reageren op de beschikbare huurhuizen. Vanaf het moment van inschrijven bouwt een woningzoekende inschrijftijd op. 

Gemiddeld stonden woningzoekenden in 2025 6,5 jaar ingeschreven op het moment dat ze een woning van Actium toegewezen kregen. De gemiddelde inschrijfduur verschilt sterk per gemeente: van gemiddeld 5 jaar in Ooststellingwerf tot 13 jaar in Meppel. De gemiddelde inschrijfduur is het rekenkundige gemiddelde van de inschrijfduur van de woningzoekenden die in 2025 een woning kregen. Dit gemiddelde is exclusief bemiddelde woningen. Ook worden garages, bergingen en parkeerplaatsen buiten beschouwing gelaten. 

De gemiddelde inschrijfduur geeft een vertekend beeld, omdat het gemiddelde gevoelig is voor uitschieters. Sommige woningzoekenden stonden bij toewijzing meer dan 20 jaar ingeschreven. Zij waren al die jaren niet actief op zoek naar een huis, maar stonden preventief ingeschreven. De gemiddelde zoektijd geeft om die reden een beter beeld. De zoektijd is de periode in jaren tussen het moment dat de woningzoekende voor het eerst reageert op een huis en het moment waarop diegene een huis vindt. Als een woningzoekende langer dan een jaar niet heeft gereageerd, wordt de zoektijd weer op nul gezet. 

De verschillen in zoekduur tussen gemeenten zijn kleiner. Opvallend: waar Meppel de langste inschrijfduur heeft, was de gemiddelde zoektijd in de gemeente het kortst (4 maanden). De langste zoekduur binnen het werkgebied van Actium was in 2025 in de gemeenten Assen, Midden-Drenthe en Noordenveld. In deze drie gemeenten waren woningzoekenden gemiddeld 17 maanden (1,4 jaar) actief op zoek naar een woning. 

Vanuit huurders en in de media horen we vaak dat veel woningen worden verhuurd aan woningzoekenden van buitenaf. Kijkend naar de verhuisbewegingen klopt dat beeld niet. In 2025 werd 65,5% van de woningen van Actium verhuurd aan woningzoekenden uit de gemeente waarin de woning staat, en 58,5% aan woningzoekenden uit de plaats waarin de woning staat. 

Om uiteenlopende redenen staan woningen tijdelijk leeg. Oorzaak van leegstand kan bijvoorbeeld zijn een verhuizing (mutatie), een project of een brand. We houden deze periode zo kort mogelijk. We splitsen de leegstand uit naar verschillende (hoofd)redenen. In onderstaande grafiek staat hoeveel dagen een woning gemiddeld leeg stond in 2025, per reden. 

De leegstand als gevolg van projecten is relatief gezien het hoogst. In 2025 waren dit met name de sloopwoningen in de Schildersbuurt (Assen). Daarnaast stonden diverse woningen leeg in de Zeeheldenbuurt (Hoogeveen) ter voorbereiding op sloop. In 2025 hebben we de samenwerking met Ad Hoc verstevigd, waarbij leegstaande woningen voor sloop, waar mogelijk, toch tijdelijk werden verhuurd onder de Leegstandswet. Dit is niet zichtbaar in de leegstandscijfers, maar zorgt er wel voor dat de woningen langer bewoond kunnen worden.

Het aantal dagen dat een woning in 2025 leeg stond als gevolg van mutatieonderhoud was in 2025 16 dagen. Dat is 3 dagen lager dan in 2024. We hebben hier in 2025 op ingezet, door waar mogelijk aansluitend te verhuren. Ook hebben we binnen Thuiskompas de adverteertijd ingekort van 7 naar 5 dagen om de leegstand tijdens het verhuurproces (wacht op nieuwe huurder) zo laag mogelijk te houden. 

In 2025 hebben we 1.115 huurovereenkomsten afgesloten voor DAEB-woningen, met een huurprijs tot de liberalisatiegrens (€ 900,07, prijspeil 2025). Dit zijn de in de Woningwet omschreven Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB). In 2025 sloten we minder huurovereenkomsten af dan in 2024 (1.290). We zien landelijk dat de woningmarkt 'op slot' zit, door weinig nieuwbouw in alle huur- en koopsegmenten en stagnerende doorstroming. De daling in het aantal mutaties bij Actium in het afgelopen jaar past bij deze landelijke trend. 

Het grootste deel van de afgesloten huurovereenkomsten is voor woningen met een huurprijs tussen de kwaliteitskortingsgrens en de bij de huishoudgrootte passende aftoppingsgrens. In 2025 hebben éénpersoonshuishoudens de meeste huurovereenkomsten afgesloten. Dat sluit aan bij demografische ontwikkelingen: er komen relatief gezien steeds meer éénpersoonshuishoudens. Ruim de helft van de huurovereenkomsten in 2025 is afgesloten in Assen.

Van de 1.115 nieuwe huurovereenkomsten zijn 19 woningen verhuurd aan rechtspersonen. In dat geval wordt de woning niet aan een 'natuurlijk persoon' verhuurd, maar aan een organisatie. Het gaat meestal om verhuur aan zorginstellingen, bijvoorbeeld bij begeleid wonen. Voor deze contracten is geen inkomenstoets van toepassing en we rapporteren daarom ook geen inkomen en huurprijs. 

Op 1 maart 2025 is het nieuwe woonruimteverdeelbeleid van Thuiskompas ingegaan. Het doel van het beleid is zorgen dat verschillende groepen woningzoekenden een eerlijke en zo gelijk mogelijke kans hebben om een passend huis te vinden op een voor hen passend moment. In het nieuwe beleid hebben corporaties meer vrijheid om op een passende manier toe te wijzen, zo lang het uitlegbaar is. De toewijzingen vallen onder een van de volgende vier verantwoordingscategorieën: 

1. Reguliere toewijzingen: verhuringen van woningen met een reguliere volgordebepaling, op basis van inschrijftijd. Er kunnen aanvullende voorwaarden gelden voor de verhuring. Zo kregen 30% van de verhuringen van Actium binnen deze categorie een criterium voor huishoudgrootte (grote gezinswoningen), en 21% voor leeftijd (senioren- of jongerenwoningen). 
2. Wettelijk verplichte toewijzingen: aan deze toewijzingen moeten we als corporatie meewerken. Dit is bijvoorbeeld woningruil, wat we 28 keer hebben toegepast in 2025. Ook herhuisvestingsurgenten (63 toewijzingen) en uitstroom vanuit onder andere Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang horen hierbij. 
3. Aandachtsgroepen: dit zijn verhuringen aan mensen die in aandachtsgroepen vallen. Dat zijn zowel landelijk- als regionaal aangewezen aandachtsgroepen. Specifiek voor Actium vallen onder andere doorstroming voor ouderen, woonwagenbewoners en Wmo-woningen onder deze categorie. 
4. Maatwerk: dit doen we als er bijvoorbeeld een leefbaarheidsprobleem moet worden opgelost, of als er sprake is van een calamiteit (zoals brand). 

We doen er alles aan om een huisuitzetting te voorkomen. Dat lukt helaas niet altijd. In 2025 deden we vijf huisuitzettingen op basis van een huurachterstand. Alle uitgezette huurders betroffen alleenstaanden zonder kinderen. 

Soms blijkt dat een huurder uit de woning is vertrokken zonder de huur op te zeggen. We mogen de woning dan niet zomaar betreden of terugvorderen. Hiervoor moeten wij toestemming krijgen van de rechter. Twee van deze vijf ontruimingen op basis van huurachterstand betrof deze zogenoemde vertrokken huurders zonder huuropzegging.

Er hebben twee huisuitzettingen plaatsgevonden op basis van overlast, en één huisuitzetting op basis van hennep. Waardoor we op een totaal uitkomen van acht huisuitzettingen. De rechter bepaalt in alle gevallen of een huisuitzetting mag.

Daarnaast zijn er 25 huisuitzettingen geannuleerd. In deze gevallen is de schuld volledig voldaan voor de ontruiming, maar in de meeste gevallen is de uitzetting voorkomen door een gerechtelijke blokkade, een zogeheten moratorium. Bij een moratorium krijgt de huurder zes maanden de tijd om samen met schuldhulpverlening de financiële situatie te stabiliseren en een schuldregeling te starten. 

Wij beseffen dat mensen betalingsproblemen kunnen krijgen. Het kan iedereen overkomen. Schulden en achterstanden leveren stress op. Daarom hebben we onze dienstverlening zo ingericht dat er zo weinig mogelijk barrières zijn om contact met ons te zoeken en te hebben. Onze aanpak is om een huurachterstand zo vroeg mogelijk te signaleren en daarna huurders op maat te begeleiden. 

De huurachterstand bedroeg op 31 december 2025 0,38% voor zittende huurder en 0,16% voor vertrokken huurders. Dit is een daling ten opzichte van 2024. Ook het aantal (ex)huurders met een dossier bij de deurwaarder is gedaald naar 243.

Wij proberen huurders met een huurachterstand zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen om zo samen een passende oplossing te vinden. Wij werken hierbij nauw samen met verschillende organisaties zoals welzijn en de gemeenten. Ook is Actium aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulproute (Geldfit.nl) en de VoorzieningenWijzer, waar wij huurders actief naar doorverwijzen.

In 2025 hebben wij ons beleid ten aanzien van het aanvragen van betalingsregelingen aangescherpt nadat wij constateerden dat huurders soms meerdere betalingsregelingen tegelijk of achtereen aanvroegen. Wij zien een betalingsregeling als een oplossing voor een tijdelijke situatie. Indien de huurder herhaaldelijk problemen heeft met tijdige huurbetaling dan sturen we aan op het oplossen van het onderliggende probleem. Hierbij verwijzen wij naar ondersteunende instanties of hulpverlening. 

Het scherper beoordelen van betalingsregelingaanvragen heeft niet geleid tot een stijging van huurachterstanden.

Grafiek 3 toont de gemiddelde energieprestatie 2 score per gemeente conform de NTA8800. Een score lager dan 190 kWh/m2 geeft een energielabel B, een score lager dan 160 kWh/m2 geeft een energielabel A. De gemiddelde energieprestatie bedraagt op dit moment 162 kWh/m2. Alleen de gemeente De Wolden scoort gemiddeld energielabel C, de overige gemeentes scoren gemiddeld energielabel B. Om de energieprestatie te verbeteren zijn er projecten opgenomen in het jaarplan 2026, deze projecten zijn de uitkomst van de gebiedssessies die over de jaren 2019 t/m 2025 jaarlijks zijn gehouden.

Grafiek 4 toont het aantal energielabels per energielabel categorie per gemeente. Met de Nationale Prestatieafspraken is bepaald dat woningen met een energielabel E, F of G in 2028 geen onderdeel meer uit mogen maken van de woningvoorraad. In totaal heeft Actium nog 474 woningen met een E, F of G energielabel, dit betreft 3% van onze woningvoorraad. De volledige E, F en G opgave is opgenomen in het jaarplan 2026 en wordt voor 2029 gerealiseerd. De 334 onbekende energielabels worden veroorzaakt door opgevoerd nieuw woningbezit en nog niet opgeleverde nieuwbouw woningen waarvan nog geen energielabel is geregistreerd bij RVO (Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland).

Planmatig onderhoud
In 2025 is meer uitgegeven dan begroot. Dit komt door niet begrote kosten die in het programma verduurzaming bestaand bezit zijn gemaakt en door kosten van het project Bergakker. Het project Bergakker betreft een reconstructie van fouten die gemaakt zijn ten tijde van de nieuwbouw van een complex in Norg. De kosten hiervan moeten als onderhoudskosten worden verantwoord, hetgeen niet was begroot.   

Contractonderhoud

In 2026 is voor ruim 7 miljoen uitgegeven aan contractonderhoud. De achterstand in het afsluiten van contracten voor opgeleverde nieuwbouwcomplexen van de afgelopen jaren is nu ingelopen, waardoor we een completer beeld hebben van het totale contractonderhoud. Daarnaast is er veel meerwerk geboekt op de installatiecontracten.

Actium verhuurt ook woningen in complexen waar we het eigendom delen met andere eigenaren. In deze complexen regelt de Vereniging van Eigenaren (VvE) het onderhoud en de besluitvorming. De VvE's waar Actium mede-eigenaar van is, zijn technisch en financieel goed. Voor 2026 zet Actium in op verduurzaming van diverse complexen. Ook zijn de eerste offertes uitgevraagd voor verduurzaming van een complex.

Actium is medeverantwoordelijk voor leefbare buurten en wijken. Onze inzet en middelen richten we daarom op onze woningen, de woonomgeving én de bewoners die daar wonen. Om goed te bepalen waar we deze inzet het meest nodig hebben, gebruiken we onder andere de Leefbaarometer van het ministerie van BZK. Daarnaast maken we gebruik van andere bronnen, zoals de veerkrachtkaarten van Aedes, gemeentelijke instrumenten en de ervaringen van onze collega’s in de wijken.

Veel van onze woningen liggen in buurten die volgens de Leefbaarometer onder het landelijke gemiddelde scoren. Dat komt doordat onze woningen vaker in minder leefbare buurten staan dan koopwoningen in hetzelfde gebied. In 2025 hebben we in alle gemeenten waar we actief zijn aandacht besteed aan leefbaarheid, met extra inzet van wijkconsulenten en wijkbeheerders in Assen, Midden-Drenthe en Ooststellingwerf.

In 2025 zijn we begonnen met een eigen instrument om de leefbaarheid per werkgebied te meten. Een interne werkgroep heeft in beeld gebracht welke cijfers en ervaringen we het beste kunnen bundelen en waar deze informatie vandaan komt. We werken in 2026 toe naar een duidelijk en overzichtelijk eigen dashboard met leefbaarheidsscores per werkgebied.

In onze samenleving is het belangrijk dat mensen zo veel mogelijk zelfredzaam kunnen zijn. Voor sommige huurders is dat echter niet vanzelfsprekend. Zij hebben ondersteuning nodig, en daar voelen wij ons mede verantwoordelijk voor. Tegelijkertijd kunnen we dit niet alleen.

Ook dit jaar zagen we een toename van sociale problemen bij individuele bewoners, zoals verward gedrag, overlast en eenzaamheid. Daarom zochten we in 2025 opnieuw actief de samenwerking op met partners die in de wijk werken, zoals de gemeente, zorgorganisaties, welzijnsinstellingen en de politie. We hebben binnen deze organisaties vaste contactpersonen, zodat we snel kunnen schakelen wanneer er zorgen of vragen zijn.

We willen graag blijven investeren in het beter begrijpen van wat er speelt in de buurt. Dat kost tijd en vraagt ruimte van alle betrokken partners om preventief en gericht actie te kunnen ondernemen. De bereidheid is er zeker, maar de beschikbare tijd is nog niet altijd voldoende. Toch zien we dat we samen met onze partners steeds meer afspraken kunnen maken en stappen vooruit zetten.